Historia regionu

Powiat kutnowski położony jest w północnej części województwa łódzkiego i zajmuje powierzchnię 886 km2, którą zamieszkuje ok. 102 tys. mieszkańców.
Pod względem krain historycznych powiat usytuowany jest na styku Wielkopolski, Kujaw, Mazowsza i ziemi łęczyckiej. To położenie na styku różnych krain wpłynęło na kształtowanie się terytorialne i administracyjne powiatu kutnowskiego, zmieniające się na przestrzeni wieków. Krzyżujące się tu szlaki komunikacyjne, przenikanie się różnych kultur niewątpliwie miało olbrzymie znaczenie dla rozwoju powiatu kutnowskiego.

Do końca XIII w. kutnowskie było częścią ziemi łęczyckiej, lecz później Kutno i najbliższe okolice znalazły się na Mazowszu w województwie rawskim, natomiast jego dzisiejszą wschodnią część obejmował powiat orłowski, a południowo - zachodnią powiat łęczycki.

Po II zaborze, wraz z nastaniem panowania Prusaków, którzy wcielili ten obszar do tzw. Prus Południowych. Kutno stało się siedzibą powiatu orłowskiego. Powiat po III zaborze wszedł do departamentu warszawskiego. W 1816 roku pod zaborem rosyjskim utworzono obwody i powiat orłowski wraz z gostynińskim tworzyły jeden obwód gostyniński w województwie mazowieckim. Siedzibą całego obwodu pozostało Kutno, jak również siedzibą powiatu orłowskiego. W 1842 roku Kutno zostało siedzibą powiatu gostynińskiego i okręgu orłowskiego w guberni warszawskiej.

W 1867 roku w miejsce dawnego powiatu (okręgu) orłowskiego powstał powiat kutnowski. Obejmował on wówczas cztery miasta: Kutno, Żychlin, Dąbrowice, Krośniewice oraz 12 gmin: Błonie, Dąbrowice, Krzyżanówek, Kutno, Mikstal, Oporów, Plecka Dąbrowa, Rdutów, Sójki, Wojszyce, Wroczyny, Żychlin). W okresie I wojny światowej powiat kutnowski został włączony do Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego.

W czasie I wojny światowej, pod okupacją niemiecką, powiat kutnowski został włączony do generalnego gubernatorstwa warszawskiego, a naczelnikowi powiatu – obwodu kutnowskiego podlegały powiaty: kutnowski, gostyniński i łęczycki.

Odradzające się w 1918 roku, po 123 latach zaborów państwo polskie składało się z terytoriów, które dotychczas wchodziły w skład trzech odrębnych organizmów państwowych o odmiennych systemach administracyjnych. Opracowywanie jednolitych dla całego kraju aktów prawnych trwało przez kilka pierwszych lat istnienia II Rzeczypospolitej.
Początkowo powiat kutnowski wszedł w skład województwa warszawskiego, a jego obszar wynosił 916 km2 i należał do najmniejszych spośród 23 powiatów tego województwa.

W 1924 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 26 marca 1924 r. dokonano zmiany przynależności administracyjnej majątku Kołomyi, która została włączona do gminy Błonie w powiecie kutnowskim. Wówczas powierzchnia powiatu kutnowskiego wzrosła do 922,1 km2.

Ostatnich zmian w podziale administracyjnym kraju w okresie II Rzeczypospolitej dokonano w 1938 roku. Od 1 kwietnia 1939 roku powiat kutnowski znalazł się w granicach województwa łódzkiego.
W okresie okupacji hitlerowskiej Kutno utrzymało się w randze miejskiego ośrodka powiatowego. Początkowo powiat kutnowski znalazł się w obrębie Generalnej Guberni, ale od 9 listopada kutnowskie zostało włączone do Kraj Warty, będącego już terytorium III Rzeszy.

Po zakończeniu II wojny światowej powiat kutnowski funkcjonował w latach 1945 – 75, do momentu nowego podziału administracyjnego kraju, który znosił powiaty, a kutnowskie stało się od 1975 r. częścią nowego województwa płockiego. W 1954 r. od powiatu odłączono wieś Stefanów, ale w 1956 r. do powiatu włączono gromady Byszew i Strzegocin z powiatu łęczyckiego. W tym okresie powiat obejmował nadal 3 miasta i 12 gmin wiejskich oraz 237 gromady. W 1973 r. powrócono do podziału administracyjnego na gminy, tworząc ich tu 11. Kutno uległo znacznemu powiększeniu po włączeniu w granice miasta (1954 r. i 1976 r.) kilkunastu podmiejskich miejscowości. W 1999 r. ponownie powstał powiat kutnowski, ale w granicach obecnego powiatu zabrakło gminy Chodów (dawniej Rdutów), włączonej do powiatu kolskiego.

historia|mapa_powiatu_890712

x
Nasza strona korzysta z plików cookies. Używamy ich w celu poprawy jakości świadczonych przez nas usług. Jeżeli nie wyrażasz na to zgody, możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji na temat wykorzystywanych przez nas informacji zapisywanych w plikach cookies znajdziesz w polityce plków cookies.